Türkü Arşivi Anadolu’nun sözlü ve müzikal belleği

Yatağan yöresinden

Ak Yemiş Kara Yemiş

Muğla Yatağan'da düğün telaşıyla acıkan bir gelinin, gelenekleri bir kenara bırakıp düğün yemeğini erkenden yemesini konu alan neşeli ve hiciv dolu bir türkü hikayesi.

Taşlama ve Hiciv Türküleri Düğün ve Halay Türküleri
Ak Yemiş Kara Yemiş türküsü
Yatağan halk kültürü arşivi
Hikâye

Bu anlatı, türkünün bilinen öyküsünü ve arşivde yer alan bilgileri bir araya getirir.

Yatağan'ın Dillerden Düşmeyen Hikayesi: Ak Yemiş Kara Yemiş

Muğla'nın Yatağan ilçesine bağlı Cazgırlar Köyü'nün Işık Damı mevkii, geçmişin izlerini taşıyan nice hikayeye ev sahipliği yapmıştır. Bu hikayelerden biri de, düğün telaşının ve gençliğin verdiği masum bir açlığın yarattığı, yöre halkının dilinde bir taşlamaya dönüşen 'Ak Yemiş Kara Yemiş' türküsüdür. Geleneklerin katı kurallarıyla örülü o dönemde, düğünler sadece bir birleşme değil, aynı zamanda toplumsal gözlemin de merkezidir.

Düğün Telaşı ve Beklenmedik İştah

Genç bir çiftin dünya evine girdiği o günlerde, yörenin köklü adetleri gereği kız evi, düğün sonrası oğlan evine özel bir tepsi gönderir. Tavuk, pilav ve baklavadan oluşan bu ziyafet tepsisi, gelinin yeni yuvasındaki ilk nasibi kabul edilir. Ancak üç gün süren düğünün yorgunluğu ve heyecanı, genç gelini oldukça bitkin düşürmüştür. Geleneklere göre damadın iki rekat şükür namazı kılması beklenirken, açlığına yenik düşen gelin, sabredemeyip tepsinin başına geçer ve karnını doyurmaya başlar.

Taşlamadan Türkülere Uzanan Yol

Gelinin bu 'sabırsız' davranışı, o dönemde köylüler arasında büyük bir şaşkınlıkla karşılanır. Geleneklerin dışına çıkan bu küçük olay, köylülerin keskin zekasıyla birleşince önce bir maniye, ardından dilden dile yayılarak bir türküye dönüşür. 'Ak Yemiş Kara Yemiş' türküsü, aslında bir gelinin masumiyetini ve düğün telaşının yarattığı o tatlı karmaşayı, yörenin mizahi diliyle günümüze taşımaktadır.

Kaynaklar ve kayıtlar

  1. Gelin Tavuğu Yemiş Türküsü. Muğla, Yatağan, Yeşilköy'e aittir. Deniz Üstü Köpürür, Muğla Türküleri ve Hikâyeleri (Tasnif ve İnceleme), Yrd. Doç. Dr. Ümral Deveci (Hakemler: Prof. Dr. Namık Açıkgöz ve — Yrd. Doç. Dr. Ümral Deveci Kaynak kisi / derleme kaydi
Bu hikâyeyi paylaşın
WhatsApp X Facebook Telegram